Halk Kütüphanecilerinin İlk Yardım Bilgi Düzeylerinin İncelenmesi: Erzurum İli Örneği

Özet

Kütüphane personelinin temel ilk yardım becerileriyle donatılması, acil durumlarda hızlı müdahale ve risk yönetimine katkı sağlar. Bu araştırmanın temel amacı, Erzurum ilinde bulunan halk kütüphanelerinde görev yapan kütüphane personelinin ilk yardım bilgi düzeylerini belirlemektir. Nicel araştırma yaklaşımının benimsendiği çalışmada, betimleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, 22 halk kütüphanesinde 46 gönüllü katılımcıya, 9’u demografik ve 12’si ilk yardım bilgi düzeyini ölçmeye yönelik toplam 21 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Çalışma için Etik Kurul İzni alınmış olup, tüm katılımcılara gönüllü onam formu anket ile sunulmuştur. Anket aracılığıyla elde edilen veriler R programı ile analiz edilmiştir.

Bulgular, katılımcıların büyük çoğunluğunun erkek (%73,9), 25-59 yaş aralığında ve yaş ortalamasının 41 olduğunu göstermektedir. Eğitim düzeyi genellikle ön lisans ve üzeri (%76) olan personelin ağırlıklı olarak kütüphaneci kadrosunda (%45,7) görev yaptığı belirlenmiştir. Araştırmaya katılan personelin çok az bir kısmının (%10,9) ilk yardım sertifikasına sahip olduğu, diğerlerinin ise çeşitli bilgi kaynakları aracılığıyla konu hakkında bilgi edindiği anlaşılmıştır. Katılımcıların büyük oranda (%60,9) ilk yardım eğitimi almaya gereksinim duyduğu tespit edilmiştir. İlk yardım bilgi düzeyini anlamaya yönelik oluşturulan 12 sorunun doğru yanıt ortalaması (%61,37) yönetmelikte belirtilen teorik başarı oranının altında kalmıştır. Yapılan Ki-Kare testi analizleri sonucunda, katılımcıların ilk yardım eğitimine ihtiyaç duyma durumları ile temel ilk yardım bilgi düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p > 0,05). Benzer şekilde, temel ilk yardım sertifikasına sahip olma durumu ile bilgi düzeyi arasında da anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p > 0,05). Bu sonuçlar, bireylerin kendi algıladıkları eğitim ihtiyacı ile mevcut bilgi düzeyleri arasında doğrudan bir ilişki olmadığını; ayrıca sertifika sahibi olmanın tek başına bilgi düzeyini artırmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, personelin büyük çoğunluğunun ilk yardım sertifikasına sahip olmadığı, sertifikaya sahip olan katılımcıların da bilgi düzeylerinin beklenenin altında olması ve genel başarı düzeyinin yasal standartların altında kalması nedeniyle, kütüphane personeline yönelik ilk yardım eğitimlerinin yaygınlaştırılması, düzenli aralıklarla güncellenmesi önerilmektedir.

Atıf: Şenyurt, Özlem (2026). “Halk Kütüphanecilerinin İlk Yardım Bilgi Düzeylerinin İncelenmesi: Erzurum İli Örneği”, Erdem, Haziran, Sayı:90, s. 151-174.